شرکت مديريت و برنامه‌ريزي صنايع و انرژي

مبنا

 

 

سال اوّل، شماره دوّم، مهر 1384

Vol 1, Number 2, September- October 2005

 

 

سرمقاله:

نقش برنامه‌ريزي استراتژيک در رشد و توسعه دانشگاه‌ها

پيچيدگي روزافزون فعاليت‌ها در محيط شديدأ متغير ومتلاطم جهان امروز، مديران را با دشواري‌هايي مواجه ساخته كه كوچك‌ترين غفلت آن‌ها نسبت به مسائل پيامد‌هايي غير‌قابل جبران را به دنبال خواهد داشت. در ساليان اخير دلايل متعددي باعث شد تا مديران دريابند كه برنامه‌ريزي به شكل سنتي ديگر قادر به حل مشكلات آن‌ها نخواهد بود. از طرف ديگر فقدان ديدگاه استراتژيك در بين مديران باعث مي‌شود تا با درگير‌شدن در مسائل اجرايي از هدايت سازمان در جهت مناسب و به نحوي كه با شرايط داخلي و خارجي مطابقت داشته باشد باز مانند. از اين رو بهره‌گيري از برنامه‌ريزي استراتژيك به عنوان يك ضرورت در دولت‌ها، سازمان‌ها و جوامع مطرح شده است. با وجود اهميت برنامه‌ريزي استراتژيك هنوز در بسياري از سازمان‌ها تأثير حياتي آن در رسيدن به اهداف سازمان به خوبي درك نشده و حتي در بعضي از مواقع مديران آن را يك امر تجملي و پرهزينه مي‌دانند. به‌عقيده برخي انديشمندان برنامه‌ريزي استراتژيك بيان‌گر قدرت خلاقيت مديران و ساختن آينده است. به‌عبارتي مديران از طريق برنامه‌ريزي استراتژيك به امر آينده‌سازي مي‌پردازند.

 با توجه به اوضاع موجود ايجاب مي كند كه سازمان‌هاي دولتي نيز به شكل جديد به تفكر و اقدام بپردازند، و در اين شكل جديد تفكر و اقدام، بي‌شك «برنامه‌ريزي استراتژيك» از برجسته‌ترين موقعيت برخوردار خواهد بود.

 دانشگاه‌ها به‌عنوان يكي از اركان رشد و توسعه كشوري مي‌بايستي همواره با نگرشي ژرف ضمن شناخت شرايط و مقتضيات محيطي امكان مطابقت با زمان را براي خود فراهم آورند و مطمئنأ اين مهم براي رشته هاي فني و مهندسي كه با تغييرات سريع علمي و تكنولوژي روبرو هستند شكل حادتري بخود خواهد گرفت. توسعه و گسترش علوم مهندسي و فناوري‌ها، كيفيت بهتر خدمات مهندسي در توليدات صنعتي، بهره‌گيري بيشتر از شبكه ارتباطي و روابط بين الملل و بطور كلي تغييرات سريع محيطي شرايط ويژه اي را براي تجديد‌نظر در اهداف و اداره سازمان‌هاي آموزشي فراهم كرده است. از طرفي با توجه به گسترش سازمان‌هاي آموزش مهندسي بديهي است كه كيفيت خدمات ارائه شده مي‌تواند يكي از عوامل مهم در موفقيت اين سازمان‌ها باشد و اگر اين سازمان‌ها بخواهند فعاليت‌ها و خدمات خود را گسترش  و بهبود بخشند و با حركات استراتژيك دانشگاه‌هاي خارجي همگام شوند بايد به صورت مستمر در تمامي زمينه‌ها برنامه‌ريزي داشته باشند و اين امر تنها با ديدگاهي استراتژيك ميسر خواهد بود. متاسفانه اين نوع برنامه‌ريزي در ايران و بخصوص در دانشگاه‌ها از سابقه كمي برخوردار است و بسيار كم‌رنگ است، در دانشگاه امير‌كبير در سال 1372 اين كار انجام شده است. در سال‌هاي گذشته دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتي شريف نيز اقداماتي در اين زمينه انجام داده اند كه تاكنون براي عموم اعلام نشده است.

 

Rounded Rectangle: اگر موضوعات اساسي و استراتژيک را تشخيص ندهيد، هر قدر به خود و كارمندانتان فشار روحي و فيزيكي وارد كنيد، سرانجام نتيجه اي جز سردرگمي و شكست حاصل نخواهد شد.
كن ايچي اومي -كتاب «تفكّر يك استراتژيست»

 

 

چه خبر از مبنا ؟؟؟

 

* قرارداد اجراي پروژه برنامه‌ريزي بلندمدت 5ساله با ديدگاه استراتژيک شرکت پژوهش و فناوري پتروشيمي به‌صورت تعميم آن به کل شرکت بازنگري و منعقد گرديد و اولين جلسه کميته راهبري پروژه جديد تشکيل شد.

* قرارداد پروژه برنامه‌ريزي بلندمدت 5ساله با ديدگاه استراتژيک شرکت مادر تخصصي خدمات کشاورزي منعقد شد و پس از تشکيل اولين جلسه عمومي مديران و کارشناسان شرکت، اعضاي کميته راهبري منصوب شدند.

* بسته نرم‌افزاري مدل برنامه‌ريزي استراتژيک CMS توسط کارشناسان شرکت مديريت و برنامه‌ريزي صنايع و انرژي مبنا طراحي و اجرا شد. اين بسته نرم‌افزاري به‌طور آزمايشي در «شرکت مهندسين مشاور بندآب» که شرکتي با ابعاد متوسط است، اجرا شده و استراتژي‌هاي اين شرکت با موفقيت کامل نهايي گرديد.

 

 

مدل مديريت استراتژيک مبنا

 

مرحله 1- مرحله ورود، شناخت، تقسيم وظايف و برگزاري دوره‌هاي آموزشي

در اين مرحله مشاور از طريق فرايند رسمي، وظيفه تدوين و طراحي سيستم مديريت استراتژيک شرکت را بر عهده مي‌گيرد. در اين مرحله، کميته راهبري برنامه‌ريزي راهبردي تشکيل شده و تعهد در قبال برنامه شکل مي‌گيرد و تقسيم وظايف و شرح مسووليت‌ها در قبال پروژه مشخص مي‌شود. بزرگترين عامل موفقيت پروژه‌هاي تدوين برنامه‌هاي راهبردي (استراتژيک) شرکت‌ها، اعتقاد راسخ تيم مديران ارشد و تعهد آن‌ها در قبال آن است. مشاور برنامه‌ريزي استراتژيک اگر نتواند اعتقاد، همکاري و تعهد مديريت ارشد را جلب نمايد، در تدوين و اجراي برنامه‌ راهبردي با شکست مواجه مي‌شود. در اين مرحله آموزش‌هاي اوليه در مورد مدل مبنا ارائه مي‌شود و برنامه اوليه پيشبرد قدم‌هاي مختلف مدل مبنا مشخص مي‌شود. جدول زير نقش و وظيفه کلي هر يک از عوامل درگير در اين فرآيند را معرفي مي‌کند.

 

اعضاي مسؤول

نقش و وظيفه

مشاور برنامه‌ريزي  راهبردي

ارايه دوره‌هاي آموزشي – ارايه مدل و متدولوژي برنامه‌ريزي- اجراي مدل و ارايه نتايج

مديرارشد شرکت

رهبري و هماهنگي  کميته راهبري برنامه‌ريزي استراتژيک   و ابلاغ تصميمات استراتژيک به واحدها

دپارتمان برنامه‌ريزي / طرح و برنامه و دپارتمان‌هاي مرتبط

پيشبرد برنامه‌ريزي استراتژيک – رابط ميان مشاور و سازمان

کميته راهبري برنامه‌ريزي  راهبردي   

شرکت در دوره‌هاي آموزشي- شركت در جلسات كميته و ارايه نظريات مؤثر- تصويب و  همکاري در پيشبرد برنامه‌هاي  راهبردي 

 

ضمناً همانطور که اشاره شد نياز به برگزاري دوره‌هايي در اين مرحله اجتناب‌ناپذير است تا اعضا با فرايند کلي مدل آشنا شوند تا تعهد کافي را در قبال آن پيدا کنند. البته برگزاري اين دوره‌ها در طول پروژه و در زمان مناسب صورت مي گيرد.

در اين قسمت از خبرنامه ما در تلاشيم تا در هر شماره قسمتي از مدل برنامه‌ريزي استراتژيک مبنا را به اختصار شرح داده و شما را از آخرين تغييرات اين مدل آگاه سازيم.

 

 

 
Rounded Rectangle: مشکلات افراد موفق کمتر از افراد شکست خورده نیست؛ تنها یک دسته از مردم هستند که مشکل ندارند:
" کسانی در گورستان خوابیده اند."
آنتونی رابینز

معرّفي کتاب

 

 

Strategic Management for Senior Leaders

Denise Lindsey Wells

Department of the Navy Total Quality Leadership Office


اين کتاب در ابتدا مدل برنامه‌ريزي استراتژيک خود را ارائه کرده و سپس يک دستورالعمل اجرايي و قدم به قدم جهت دستيابي به استراتژي‌هاي يک شرکت به خوانندگان کتاب معرّفي مي‌کند. نسخه الکترونيکي اين کتاب را مي‌توانيد از اين‌جا دريافت کنيد.

 

معرّفي نشريه

 

ماهنامه‌ي علمي- آموزشي تدبير

ماهنامه فارسي زبان علمي ـ آموزشي تدبير كه اكنون شانزدهمين سال انتشار خود را مي‌گذراند مجموعاً به طرح و بررسي مباحث مديريت و موضوعات پيرامون آن مي‌پردازد و160امين شماره آن در شهريور 84 به چاپ رسيده است.

اين نشريه در هر شماره به مطالبي در زمينه‌هاي مختلف مديريتي و در قالب بخش‌هاي ميزگرد، مقالات، گزارش‌هاي ويژه و داخلي، معرفي کتاب‌هاي مختلف و ساير موضوعات مرتبط مي‌پردازد.


مرجع: www.imi.ir/tadbir

 

 

معرفي يک سايت:

http://www.strategyclub.com

 

اين وب سايت يک گروه اينترنتي و Online با موضوع مديريت استراتژيک و زيرشاخه‌هاي وابسته است که به نام Strategic Management Club (Online) مشهور است. آن‌چه در اين سايت مي‌يابيد مطالب علمي و به روز در زمينه مديريت استراتژيک، کتاب‌هاي منتشر شده در اين موضوع، نرم‌افزارهاي موجود در بازار، فهرست وب‌سايت‌هاي مرتبط با مديريت استراتژيک و حتي کاريابي و هر آن‌‌‌چه که شما مي‌خواهيد. هم‌چنين مي‌تواند راهنماي بسيار خوبي براي فارغ‌التحصيلان رشته‌هاي مديريت و MBA و مديران و کارشناسان و مشاوران حرفه‌اي مديريت استراتژيک باشد.

يکي از طراحان اين وب‌سايت آقاي دکتر Author, Fred David است که يکي از بزرگان علم مديريت استراتژيک و نويسنده کتاب”Strategic Management” مي‌باشد که در شماره قبل خبرنامه معرفي نموديم.

 

پروژه مديريت راهبردي شرکت پژوهش و فناوري پتروشيمي ايران

مديران شرکت پژوهش و فناوري پتروشيمي پس از پيشرفت 62 درصدي پروژه مديريت استراتژيک اين شرکت (با ديدگاه پليمر) به اين واقعيت دست يافتند که برنامه‌ريزي استراتژيک براي شرکت‌هاي ايراني و به‌خصوص شرکت پژوهش و فناوري پتروشيمي امري حياتي و غيرقابل انکار است. لذا قرارداد برنامه‌ريزي بلندمدت با ديدگاه استراتژيک اين شرکت به برنامه‌ريزي براي کل شرکت تعميم يافت.

پس از تدوين چشم انداز بيست ساله و ماموريت پنج ساله شرکت در اولين جلسه کميته راهبري جديد، روند اجراي پروژه در آستانه شناخت شرکت و گروه‌هاي پژوهشي آن ، شناسايي ذي‌نفعان شرکت، شناسايي عوامل محيط دور و نزديک شرکت، شناسايي شايستگي‌‌هاي محوري  و تنظيم گزارش فاز اول به سر مي‌برد. چشم‌انداز، اين شرکت را به شرکتي طراز جهاني، سرآمد و متعالي، متولي فناوري و دانش فني در فرايندها و محصولات صنعت پتروشيمي مي‌رساند و ماموريت اين شرکت به فراهم‌آوري دانش فني و فناوري محصولات پتروشيميايي، پرورش نيروي انساني و توليد فناوري و اسناد و مدارک علمي در زمينه‌هاي مرتبط با پتروشيمي محدود شده است.

 

محمّد رحيمي‌مقدّم

(مدير پروژه)

 

پروژه مديريت راهبردي سازمان آب و برق خوزستان

سازمان آب و برق خوزستان به عنوان کارگزار مهم وزارت نيرو در زمينه مديريت منابع آب در سطح استان خوزستان فعاليت مي‌کند. در سال 1382، تشکيلات اين سازمان دستخوش تغيير و تحول شد و شرکت برق منطقه‌اي از اين سازمان جدا و به صورت مستقل فعاليت خود را شروع کرد، ليکن مسووليت امور مرتبط با نيروگاه‌هاي برقابي کماکان به عهده سازمان آب و برق خوزستان است. اهميت استراتژيک تر سازمان در مقايسه با ساير شرکت‌هاي آب منطقه‌اي به دليل وفور منابع آب و خاک استان خوزستان از يکسو و ضرورت تدوين استراتژي همسو با چشم انداز بيست ساله نظام براي دستگاه‌هاي دولتي از سوي ديگر باعث شد سازمان آب و برق خوزستان، شرکت مبنا را به عنوان مشاور استراتژي خود انتخاب کند. با گذشت مدت زمان اندکي از شروع رسمي فعاليت‌هاي پروژه، مشاور به شناخت خوبي از تشکيلات سازمان دست يافته و با انجام مصاحبه‌هاي متعدد در حال شناسايي فاکتورهاي بحراني موفقيت سازمان است. مشاور با شناخت ذي‌نفعان و فلسفه وجودي سازمان و مطالعات بنچ مارک، چشم‌انداز، ماموريت و اصول ارزشي آن را نيز تدوين کرده که در انتظار جلسه کميته راهبري براي نهايي شدن و تصويب به سر مي‌برد.

 

 

اميرحسين صبورطينت

(سرپرست در اهواز)

 

 

پروژه مديريت راهبردي شرکت مادر تخصصي خدمات کشاورزي

 

پروژه مديريت استراتژيک شرکت مادر تخصص خدمات کشاورزي پس از برگزاري اولين جلسه عمومي مديران و کارشناسان اين شرکت، در مراحل شناخت و شناسايي وضع موجود به‌سر مي‌برد. کارشناسان مبنا در حال شناسايي ذي‌نفعان اين شرکت و همچنين شناسايي موقعيت شرکت در منحني دوره عمر و دستيابي به استراتژي‌هاي مرتبط هستند

در حال حاضر اين پروژه در مرحله تدوين چشم انداز بيست ساله و ماموريت پنج ساله به سر مي‌برد و چشم‌انداز و ماموريت پيشنهادي کارشناسان مبنا به اين شرکت اعلام شده است. نهايي‌کردن چشم انداز بيست ساله و ماموريت پنج ساله اين شرکت منوط به تشکيل اولين جلسه کميته راهبري خواهد بود که به‌زودي محقق مي‌شود.

 

 

محمّدباقر تقي‌زاده

(سرپرست)

 

 

شرکت مديريت و برنامه‌ريزي صنايع و انرژي مبنا

مديرعامل: دکتر کاوه‌محمّد سيروس

آدرس: تهران- خيابان حافظ- خيابان رشت- شماره 17- واحد 3.      تلفاکس‌ها: 66483330- 66412558 (021)

پست الکترونيکي: info@mabena.com

آدرس اينترنتي: www.mabena.com

 

 

مشترکين گرامي؛ شما مي‌توانيد مطالب، نظرات، انتقادات و پيشنهادات خود را از طريق پست الکترونيک به آدرس Bulletin@mabena.com ارسال نمائيد. با تشکّر.