پروژه مطالعاتي-تحقيقاتي WCM

 الف- عنوان پروژه

مشخص کردن شاخصه‌هاي صنايع کشور در بدو پيوستن به WTO با رويکرد WCM

 

ب- ضرورت تعريف پروژه

در چند دهه اخير با گرايش كشورها به سوي تجارت آزاد جهاني و پيوستن به سازمان تجارت جهاني محدوديتهاي تجاري و گمركي بين آنها از ميان برداشته شده و شركت‌ها و سازمان‌ها براحتي محصولات وخدمات خود را در بازار كشورهاي ديگر عرضه مي­كنند. بنابراين، رقابت بين آنها براي ارائه محصولات خود و بقاء در بازارهاي جهاني افزايش مي‌يابد . بنابراين جهاني شدن بازار و فرصت‌ها را گسترش مي­دهد. اما در مقابل رقابت و ريسك‌هاي آن را نيز افزايش مي­دهد. در چنين وضعيتي شركت‌ها بايد با برنامه‌ريزي استراتژيك مزيت‌هاي رقابتي بيشتر و بالاتري را براي خود ايجاد كنند .

در دو دهه اخير شركت‌هاي توليدي اهداف استراتژيك اولويت‌ها و فعاليت‌هاي خود را بازنگري كرده‌اند تا به برتري توليد در مقياس جهاني برسند .بدين منظور بايد مجموعه اي از شاخص‌هاي عملكرد مؤثر را  به منظور هدايت تلاش‌هاي خود برقرار كنند.

 

لذا، با توجه به اهميت توليد در کلاس جهاني براي رقابت‌پذيرماندن صنايع کشور در شرايط رقابت آزاد، پروژه‌اي در شرکت مبنا تعريف گرديد تا با ايجاد شناخت و دانش کافي نسبت به مفاهيم و ادبيات توليد در کلاس جهاني و مزيت‌ رقابتي و مدلهاي موجود، مدلي بومي طراحي گردد تا پاسخگوي نيازهاي خاص و منحصر به فرد صنايع کشور بوده و آنها را به سمت توليد در کلاس جهاني سوق دهد تا مزيت‌هاي رقابتي پايداري براي آنها ايجاد شده و براي شرايط رقابتي و متغير، تجهيز شوند.

 

 

ج – شرح مختصري از نتايج اين مطالعه تحقيقاتي

اصطلاح ساخت در كلاس جهاني(WCM)[1] اولين بار توسط شونبرگر در سال 1982 استفاده شد که بعداٌ توسط نويسندگان و محققان بيشماري پيگيري گرديد. در واقع وي پايه و اساسي را براي ادامه توسط نويسندگان ديگر بنا نهاد. پس از آن تعاريف و نظريات زيادي درباره  WCM   توسط نويسندگان مختلف  ارائه شده است. اين نويسندگان در مواردي نظريات هم را قبول داشتند و آنها را دنبال مي‌كردند و در مواردي برخي از خصوصيات و ويژگي‌هاي آنها رد مي‌كردند و تجربه‌ها و نظريات و ويژگي‌هاي جديدي را به آن اضافه مي‌كردند.  هيچ تعريف جامع و ثابتي براي WCM تا اين لحظه ارائه نشده است. WCM يکي از فلسفه­­هاي وسيع مديريتي است که از ابتدا بر توليد اثر گذار است. در سال 1986 براي اولين بار شونبرگر WCM را به اين صورت تعريف کرد : "اصطلاحي که  به خوبي وسعت و ماهيت تغييرات اساسي در شرکت‌هاي صنعتي بزرگ را در بر مي‌گيرد".

تعاريف بسيار مختلف ديگري از اين واژه وجود دارد که در اين قسمت صرفا به ذکر يکي از تعاريف مطرح اکتفا مي‌کنيم

تعريف بورشر و استيونس :

"يك توليد كننده در سطح جهاني، توليدكننده­­اي است كه بتواند با بهترين‌ها در هر جاي جهان رقابت كند" .  

 اجرايWCM و ايجاد مزيت‌هاي رقابتي

هايس و ويل­رايت مزيت­هاي رقابتي را به عنوان راه‌هايي که يک شرکت براي توان رقابت انتخاب مي­کند تعريف مي­نمايند.

دو ديدگاه در عملكرد رقابتي وجود دارد:

1-ديدگاه Trade off يا بده بستان

2-ديدگاه Synergy يا هم نيروزايي

 

با مرور ادبيات توليد مي‌توان در‌يافت كه نويسندگان علاوه بر ارائه نظريات و پيشنهادهايي درباره WCM سعي كرده‌اند مدلهايي را نيز براي  استقرار WCM در سازمان‌ها وشركت‌ها ترسيم كنند. اين در حالي است كه برخي از نويسندگان اعتقاد دارند كه هر شركتي بايد با توجه به ارزيابي كه از وضعيت استراتژي خود، نوع محصولات، شرايط محيطي وبازار، توانايي‌هاي تجاري خود و مواردي از اين قبيل، يك مدل براي خود ايجاد کرده و استقرار دهد.

 

در زير، مدلهاي مطرحي که در اين زمينه ايجاد شده‌اند را بيان مي‌کنيم :

 

ساير مدل‌هايي که مطالعات وسيعي در شرکت روي آنها صورت گرفته است عباتند از :

- مدل انگ و هنگ                               - مدل فارسيجاني

- مدل راس                                        - مدل شينگو پرايز

بر اساس مطالب بيان شده همانطور که آقايان دکتر فارسيجاني و موتواني بيان داشته‌اند. بهترين حالت براي ارائه يک مدل اجرايي WCM اين است که متناسب با شرکت مورد نظر،WCM  را اجرا کرد، بگونه­اي که ابتدا وضعيت شرکت بررسي شود و سپس با توجه به سطح توليد در کلاس جهاني، آناليز فاصله صورت پذيرد و بر اساس نتايج اين آناليز راحل­هاي مناسب براي رسيدن به WCM ارائه گردد.

 

مدل بکار گرفته شده در شرکت نيز بر همين اساس است. يعني ابتدا وضعيت شرکت با توجه به WCM بررسي ‌گرفته و بعد آناليز فاصله صورت مي‌گيرد. سپس راهکار (استراتژي) ارائه مي‌گردد.

گام اول به دو طريق انجام مي گيرد، ابتدا يک پرسشنامه در سطح کلان طراحي شده است که شامل حدود 50 سؤال اساسي است و هر يک از سؤالها نشان دهنده يک امتياز بوده و عدم پاسخ به هريک از آنها به منزله فاصله از ساخت در سطح جهاني است.

پرسشنامه دوم بر اساس مدل Shingo prize تنظيم شده است که در اين پرسشنامه بر اساس پنج موضوع اصلي بيان شده يعني با توجه به توانمندسازها، عمليات اصلي، فرايندهاي غيرساختي، نتايج خروجي و نتايج کسب و کار سوالاتي مطرح شده که بعضي از اين سوالات داراي استاندارد در WCM است و بعضي از آنها بايد روندشان در طي سالهاي گذشته بررسي گردد و چنانچه اين روند در داراي رشد نباشد مي تواند به عنوان يکي از دلايل فاصله از WCM مطرح گردد.

بر اساس پرسشنامه‌هاي جمع آوري شده و بر اساس مدل مديريت استراتژيک، به شناسايي فرصت‌ها، قوت‌ها، ضعف‌ها و تهديدات خواهيم پرداخت که اين گام شامل دو فرايند است. در تحليل‌ها با توجه به سوالات طرح شده مي توان از دو سايت اينترنتي MAPICS جهت شناسايي فاصله‌ها نيز استفاده نمود.

در گام سوم نيز استراتژي‌ها استخراج مي‌گردند که اين استراتژي‌ها به عنوان راه­کارهاي ورود به WCM مطرح مي‌شوند.  

 

د – نتايج و دستاوردهاي پروژه

1- تسلط بر مفاهيم و نظريه‌هاي توليد در کلاس جهاني

2- تسلط بر مدلهاي متنوع اجرا و استقرار نظام توليد در کلاس جهاني در صنايع

3- تهيه مدل بومي شناسايي وضعيت شرکت‌ها در ارتباط با معيارهاي WCM و ارايه راهکارها و   پيشنهادهاي بهبود و يافتن جايگاه اين تحليل در مدل مبنا


 


[1]- World Class Manufacturing

 

 
 

 

Copyright. 2004 MABENA , All rights reserved